De tijd dat ik aan mijn kinderen kon vragen of ze demoed hadden om met me mee te gaan naar een pretpark om daar in maagdraaiende toestellen te gaan zitten, ligt ver achter me. Nu zijn de rollen omgedraaid.

Zeilen in Uitgeest

Vorig jaar vroeg mijn zoon me of ik de guts had om met zijn zeilboot de Atlantische Oceaan over te steken. Nou, guts had ik genoeg en ook de benodigde tijd; dus het ja-woord was snel gegeven. Als enige "niet-zeiler"zou ik de taak op me nemen om voor de crew te koken.

Om toch iets aan voorbereiding te doen, heb ik een spoedcursus jolzeilen op het Uitgeestermeer gevolgd en heb ik het Handboek Zeilen van de ANWB doorgeworsteld. En zie daar, ik was zeil- en zeewaardig. Dacht ik.

Proviandering in Las Palmas, Storage op de CANDIDE

Na enkele maanden rondzeilen in de Middellandse Zee zou de CANDIDE, een 40 foot zeiljacht, begin november in Las Palmas (Cran Canaria) arriveren om vandaar aan de jaarlijkse ARC deel te nemen. De 14e november arriveerde ik op de luchthaven van Las Palmas; hartelijk welkom geheten door zoon, schoondochter en kleinzoon van twee jaar oud. De rit naar de Marina liet een slordige stad zien met gebouwen in vele kleuren, nonchalant om rotspartijtjes gegroepeerd. Op de boot werd een deel van de ruimte me toegewezen als toekomstig honk en na enkele dagen acclimatiseren en diverse aanvaringen met "bootobstakels"kon ik volop deelnemen aan de voorbereidingen. Lijsten met boodschappen bij de supermarkten en de lokale groente- en fruitmarkt werden doorgenomen en paklijsten werden aangelegd, waarbij de f.o.-regel (first out) goed werd nageleefd. 

De ARC-organisatie gaf voor de deelnemers o.a. een lezing over "Provisioning and life at sea". Jan Cox zou deze lezing voor haar rekening nemen. In ruim een uur belichtte zij de aandachtspunten bij proviandering, opslag en bereiding van de maaltijden. Als ervaren amateur-kok kon ze me eigenlijk niets nieuws vertellen. De voorzorgsmaatregelen bij opslag van de spullen ging me wel wat te ver. Eieren kan mijn bijv. langer houdbaar bewaren door ze dagelijks om te draaien of met vaseline in te smeren. Vanuit mijn tropische achtergrond weet ik dat dit produkt van de kip ook langer meegaat door ze met een zout-as papje in te smeren. Een goede aanrader was om voor de eerste dagen de maaltijden alvast voor te koken.

Zeilen op de Oceaan

Enkele dagen voor vertrek kwamen de twee meezeilers in Las Palmas (Elyn en Nico) aan en kon de kapitein zijn bemanning serieus voorbereiden. Bij de briefing over het schip merkte ik al snel dat mijn spoedcursus slechts een sluiertje had opgelicht. Ik liet de stortvloed van technische zeiltaal over me heen golven en toen er halverwege de uitleg ook nog gewag werd gemaakt van 't meevaren van ene Dirk en diverse lijken heb ik het opgegeven bij de les te blijven.

Dat een modern zeilschip kon beschikken over een autopilot, een GPS, een SSB, een Navtex, een marifoon, een radar en andere elektronische hulpmiddelen was voor mij materie die buiten mijn belangstellingssfeer lag. Basal was mijn taak om de bootbewoners van voedsel te voorzien.

Zenuwen, nervositeit en stress.

Daags voor vertrek waren de steigers vol met voedingsmiddelen, die alvorens aan boord opgeborgen te worden, allerlei bewerkingen moesten ondergaan. Alle blikjes, flesjes, fruit en groente werden gewassen, gepoetst, te drogen gelegd en soms zelfs in zilverfolie ingepakt. De Marina vertoonde de aanblijk van de Zwarte Markt te Beverwijk op hoogtijdagen. Er voer een ware wave van reinheid over de zeezeilers, waarbij men elkaar de loef probeerde af te steken in het verzinnen van nog meer werk.

De start.... van het oneindige rollen!

Eindelijk was het dan zover. Op de 25ste november was de spanning bij de ARC-vloot overal te voelen. De laatste, vaak overbodige, handelingen werden als een rituele bezwering verricht.

Om half één mochten de wedstrijdzeilers over de startlijn, een half uur later gevolgd door de rest van de vloot. Een pracht gezicht al die deinende witte zeilen op het woelige ritme van de oceaan. Even buiten Las Palmas kon men reeds kennis maken met de Atlantische deining vermengd met een korte bokkige windgolfslag. Zou deze zee maar tijdelijk zijn omdat het land nog zo dichtbij was? Mijn maag gaf althans te kennen er niet blij mee te zijn. Volgens verschillende literaire bijdragen moest de overtocht een kwestie van zeilen hijsen zijn en je voor de wind mee laten drijven naar de Carieb. Helaas, niet elke overtoch is gelijk en niet alles wat zwart op wit staat is waar. Bovendien zijn er vele routes naar het beoogde doel.

Acrobatische toeren.

Als kok was ik dankbaar voor het advies om de eerste twee maaltijden voor te koken. Dus het eten hoefde slechts op het cardanisch opgehangen fornuis opgewarmd te worden. Het uitserveren van de porties vergde wel enig acrobatisch talent. Na enige onverwachte schuivers van de boot kon ik de "giraffendrinkstand", dat wil zeggen de benen wijduit en het zwaartepunt laag, als beste positie aannemen om me veilig te klemmen in de kombuis. Maar alles wat niet op de gasplaat lag, was overgeleverd aan andere wetten dan die van de zwaartekracht alleen. Een simpele handeling als het zetten van thee voor de crew kwam me bijna noodlottig te staan. Na het koken van het water vulde ik de klaargezette thermobekers met heet water om er daarna een zakje kruiden in te doen. Maar nauwelijks was de gloeiend hete inhoud op kleur of er braken Poltergeistachtige toestanden uit. Met een rotvaart vlogen de bekers van links naar rechts en de hete substantie gutste over mijn handen, die in een automatische reactie het onheil trachtte te voorkomen. Een zeemansvloek en een snelle puts koud water beperkte de schade.

Ervaring is de beste leermeester en na nog enkele levitatie- verschijnselen van het keukengerei had ik de zaak aardig onder controle. Het bakken van het brood leerde me dat niets aan boord van een zeilschip vanzelfsprekend gaat. Noch het openen van de koelkast ("voorlader") zonder de inhoud over de vloer te zien rollen. Noch het bakken van brood in de oven. Toen mijn bakkersprodukt geurig en gerezen met een bollend bruine korst op de afbakfase wachtte, vergat ik in de euforie van het succes even dat ook de oven kon slingeren. De korte broek, aangetrokken om het tropische klimaat eer aan te doen, zorgde voor een aanraking van het baktoestel met mijn blote huid. Wederom een oerschreeuw en een afkoelend doekje. De schade bleef beperkt tot een rode striem op het bovenbeen en een flinke deuk in mijn koksego.

Jagen!

Zoals was te verwachten, liep de plannig van de fourage niet volgens het boekje. Deels omdat de meegereisde magen zich onplezierig voelden om als milkshake dienst te doen en deels omdat de voorraad vers bijna dagelijks werd aangevuld met bijtgrage Dorado's (goudmakreel). Gebakken, na in een marinade van zout, peper en tamarinde-pasta gelegen te hebben, leverde het een mals stuk wit vis van binnen. Geserveerd met een schijfje citroen als garnering en smaakmaker kon het gerecht wedijveren met elke andere schotel uit een driesterren restaurant. De hoeveelheid vis was zelfs zodanig groot dat er op bepaalde dagen een visstop werd ingevoerdo omdat het eetquotum was bereikt.

St.Lucia.

Negentien dagen had ons schip nodig om, soms geteisterd door regen, windstilte of windvlagen het beloofde St. Lucia te bereiken. Zelfs de binnenkomst in een tropische regenbui kon de pret niet bederven. Met champagne, chocolate chip cookies en stevige hugs werd deze mijlpaal gevierd. Op de achtergrond klonk het welkomstgetoeter van vele medezeilers en uit de luidsprekers van de Marina klonk als een Caraïbische  samba "Welcome CANDIDE to St. Lucia".

Ben Keijser

o/b CANDIDE van 14 november 2001 - 12 januari 2002